Aankomende zondag, 8 maart, is het Internationale Vrouwendag. Een belangrijke dag voor de geschiedenis van vrouwenemancipatie, voor erkenning van de problemen die nog steeds spelen, en voor de mooie bewegingen van het heden.

Deze hele maand zijn er allerlei festiviteiten rondom deze viering, waaronder ook De Haagse Vrouwendagen. Tijdens deze dagen wordt onder andere de Kartiniprijs uitgereikt. Maar wie was Kartini en waarom is deze prijs naar haar vernoemd?

Het verhaal van Kartini

Raden Adjeng Kartini (1879 - 1904) werd op 21 april 1879 geboren. Als dochter van het hoofd van het district Mayong maakte zij deel uit van de Javaanse aristocratie. Kartini mocht samen met haar zus tot haar 12e naar een Europese lagere school en sprak hierdoor uitstekend Nederlands. Na deze educatie moest ze zich voorbereiden op het huwelijk met een man van dezelfde sociale klasse.

Rond deze periode werd Kartini zich bewust van de verhoudingen die vanuit de maatschappij als ‘normaal’ werden gezien. Haar rechtvaardigheidsgevoel begreep niet waarom er bepaalde normen en wetten waren die haar zouden beperken, en zij wilde niet trouwen. Dit zou namelijk haar vrijheid beperken.

Gelukkig vond ze in deze periode ook erkenning en herkenning in tijdschriften en boeken. Ze las stukken van Europese feministen en startte briefverkeer met onder andere de Nederlandse Stella Zeehandelaar. Kartini wilde meer uit het leven halen dan zich toewijden aan een man en kwam met het plan om een vak te gaan volgen in Nederland, wat hopelijk tot economische onafhankelijkheid zou leiden. Toch ervaarde ze weerstand vanwege de realiteit waarin zij zich begaf en besloot zij uit te reiken naar invloedrijke personen.

Parlementslid ir. H.H. van Kol zocht Kartini op en geloofde in haar wilskracht. Via deze weg wist zij educatie voor vrouwen op de politieke agenda te krijgen.

Vrouwenrechten in Nederland

In Nederland brak in deze tijd een baanbrekend jaar aan: 1870. Het jaar dat Aletta Jacobs de moed verzamelde en een brief schreef aan de liberale minister Thorbecke met het verzoek tot toelating aan de universiteit. Op 20 april 1871 was het zover: Aletta Jacobs mocht als een van de eerste vrouwen officieel aan een Nederlandse universiteit studeren. (Anna Maria van Schurman had al eerder colleges gevolgd, maar niet als officieel ingeschreven student.)

Een stap die wij waarschijnlijk niet al te gek vinden, maar die in die tijd voor veel controverse zorgde.

Haar broers schaamden zich enorm, publicaties in kranten maakten Aletta belachelijk en schreven dat geleerde meisjes ‘manwijven’ zouden worden. De patriarchale rol van de vrouw stond op het spel. Toch bleef Aletta streven naar meer. In 1878 slaagde ze als eerste vrouw in Nederland voor het arts-examen en in 1879 promoveerde ze tot doctor in de geneeskunde. Haar vader was ongelooflijk trots en volgens hem had zijn dochter “de hoogste trap als vrouw bestegen.”

"Ik mag immers toch niets worden omdat ik een meisje ben!" - Aletta Jacobs

Voorafgaand activisme

Hoewel er vaak gesproken wordt over Aletta Jacobs en Kartini wanneer wij les krijgen over vrouwenrechten, waren er ongelooflijk veel voorgangers die zich hierover uitspraken.

Een van hen was Sojourner Truth (geboren als Isabella Baumfree, 1797 - 1883). Sojourner was een enorm daadkrachtige vrouw die onder andere samen met haar jongste dochter Sophia aan slavernij wist te ontsnappen. Tijdens deze ontsnapping liet zij haar man en andere kinderen achter.

Eenmaal vrij kreeg Sojourner te horen dat haar vijfjarige zoon Peter illegaal was verkocht. Ze besloot een rechtszaak aan te spannen. Dit werd de eerste keer dat een zwarte vrouw met succes een witte man vervolgde.

Sojourner bekeerde zich en gaf zichzelf de naam Sojourner Truth. Ze verhuisde samen met Sophia en Peter naar New York City en ging aan het werk als huishoudster.

In de jaren ’40 van de 19e eeuw was Sojourner vaak het gezicht bij bijeenkomsten over de afschaffing van slavernij. In 1844 sloot zij zich aan bij de Northampton Association of Education and Industry, een organisatie die zich onder meer inzette voor hervorming van vrouwenrechten en de afschaffing van slavernij. Sojourner werd een welbekende spreekster en sprak zelfs op de eerste zwarte vrouwenrechten conventie in 1851.

Haar hele leven bleef ze analfabeet. Toch publiceerde ze in 1850 een autobiografie genaamd The Narrative of Sojourner Truth: A Northern Slave. Ze werd een van de bekendste gezichten in de strijd tegen slavernij in de Verenigde Staten. Met haar beroemde quote “Ain’t I a woman?” kennen wij haar als een van de eerste vrouwen ter wereld die zich uitsprak voor vrouwenrechten.

De tijd van het vrijuit kunnen spreken

“Ain’t I a woman?” kent nog steeds haar invloed in hedendaagse literatuur en media. Zo noemde de Amerikaanse auteur, dichter, professor en activist bell hooks (1952 - 2021) haar boek Ain't I a Woman? Black Women and Feminism naar deze quote.

bell hooks had een creatieve visie op de wereld. Ze veranderde haar naam van Gloria Jean Watkins naar bell hooks, vernoemd naar haar overgrootmoeder, en schreef deze bewust zonder hoofdletters. Zo wilde zij duidelijk maken dat de boodschap belangrijker is dan de naam van de schrijver.

bell hooks had een brede achtergrond in onderwijs. Ze behaalde haar Bachelor of Arts, Master of Arts en promoveerde in de literatuur aan de Universiteit van Californië. Tussen deze studies door schreef ze haar eerste boek: And There We Wept: Poems. Later volgde een van haar bekendste werken: Ain’t I a Woman?: Black Women and Feminism.

Ook schreef ze Feminism Is for Everybody: Passionate Politics, waarin ze in duidelijke taal beschrijft wat feminisme inhoudt en waarom iedereen slachtoffer is van het patriarchaat. In haar eigen woorden schrijft ze in de introductie een persoonlijk bericht:

"I needed feminism to give me a foundation of equality and justice to stand on."

bell hooks laat zien dat feminisme en de feministische golven geen beweging zijn die komt en gaat, maar een voortdurend streven waar iedereen in de samenleving belang bij heeft: man, vrouw, die, hun en ieder ander die deel uitmaakt van onze samenleving. Het doel is een wereld zonder seksisme.

"Come closer and you will see: feminism is for everybody." - bell hooks

De kern van feminisme

Vandaag de dag leven wij in een heel andere wereld dan deze vrouwen deden. Alleen al in de afgelopen jaren is er ongelooflijk veel veranderd op het vlak van vrouwenrechten en emancipatie: positief, en helaas ook negatief.

Het voelt soms alsof wetten waar al deze vrouwen zo hard voor hebben gestreden langzaam worden teruggedraaid. Juist daarom is een dag zoals 8 maart zo belangrijk en essentieel voor blijvende verandering. Zoals bell hooks schrijft in Feminism Is for Everybody: Passionate Politics:

"We are not there yet. But this is what we must do to share feminism, to let the movement into everyone's mind and heart. Feminist change has already touched all our lives in a positive way. And yet we lose sight of the positive when all we hear about feminism is negative."

Fijne vrouwendag.

Meer lezen? Klik hier.

Hamnet is een film die is geïnspireerd op de gelijknamige roman van Maggie O’Farrell, over het leven van William Shakespeare en het ontstaan van zijn wereldberoemde stuk Hamlet. Het is geen letterlijke biografie, maar een verbeelding van het leven rondom Shakespeare, zijn vrouw Agnes en hun gezin.

Het verhaal speelt zich af in een pastoraal landschap en voelt idyllisch door de uitgestrekte velden en het bos dat hen omringt. Het gezin leeft eenvoudig en minimalistisch, dicht bij de natuur. Door liefde komen William en Agnes samen. Ze vormen een gezin en krijgen drie kinderen.

Toch wringt er iets.
Hoewel William gelukkig is en duidelijk verliefd op Agnes, voelt hij dat er meer is. Hij wil maken. Londen en het theater roept, creatie is voor hem een noodzaak.

Historisch gezien weten we weinig over Shakespeare als persoon. Er zijn geen dagboeken of persoonlijke brieven bewaard gebleven waarin hij zijn gevoelens uitlegt. Wat we wél hebben, is zijn werk. En juist daarin vinden we een overvloed aan emoties: liefde, verlies, jaloezie, rouw en ambitie.

Shakespeare wordt door veel literatuurhistorici gezien als iemand die zijn innerlijke wereld niet rechtstreeks benoemde, maar vertaalde naar theater. Hij deelde zijn emoties in dialogen, monologen en personages. Maken was misschien wel zijn manier om te voelen.

De dood van zijn zoon Hamnet op elfjarige leeftijd is historisch vastgesteld. Hoe Shakespeare daarmee omging, weten we niet. Vier jaar later schreef hij Hamlet. Er is geen bewijs dat het stuk autobiografisch is, maar de thematiek van verlies en rouw is onmiskenbaar aanwezig. In de verfilming van Hamnet zien we hoe hij worstelt met deze emoties en hoe dit zijn tol neemt op zijn gezin.

Hamnet laat zien dat Shakespeare een geboren maker was. Dat hij het nodig had om te creëren om niet stil te vallen. Dat geluk voor hem niet zat in rust, maar in expressie.

Meer kijktips? Klik hier.

Zojuist werd aangekondigd dat het tijdschrift L’HOMO na een stop in 2021 officieel terugkeert. De comeback van de iconische queer special van LINDA. zorgt uiteraard voor enthousiasme, maar roept ook vragen op. Wat betekent de terugkeer van een queer tijdschrift in een tijd waarin de acceptatie van LHBTQIA+ personen niet vanzelfsprekend is?

Wat is L’HOMO?

L’HOMO werd tussen 2014 en 2019 uitgegeven als speciale editie van LINDA., gericht op de LHBTQIA+ community. Het blad stond bekend om persoonlijke interviews, queer rolmodellen en het doorbreken van stereotypen. De nieuwe editie kiest nadrukkelijk voor een queer focus, zonder heteromannen op de cover, en wil opnieuw een veilige plek bieden voor herkenning en representatie.

Volgens de aankondiging wil het tijdschrift ruimte maken voor verhalen die in de mainstream media nog te weinig worden verteld.

Representatie in de media blijft nodig

Nederland was in 2001 het eerste land ter wereld dat het homohuwelijk legaliseerde. Juridisch zijn veel rechten goed geregeld. Tegelijkertijd laten recente onderzoeken zien dat LHBTQIA+ personen nog steeds te maken hebben met discriminatie, online haat en geweld. In die context is queer zichtbaarheid in de media hartstikke hard nodig. Het is een manier om verhalen te normaliseren en om mensen zichzelf terug te laten zien op covers.

Waarom nu?

De terugkeer van L’HOMO voelt hoopvol, maar ook dubbel. Want als representatie weer actief moet worden gecreëerd, betekent dat ook dat acceptatie niet vanzelf groeit. Media spelen daarin een cruciale rol. Platforms als LINDA. kiezen ervoor om ruimte te blijven maken voor queer stemmen. Dat is niet alleen commercieel interessant, maar ook een belangrijke zet.

Wat betekent dit anno 2026?

De comeback van L’HOMO is goed nieuws. Tegelijkertijd is het goed om kritisch te blijven. Want echte vooruitgang zit niet alleen in een cover, maar in hoe veilig iemand zich voelt op straat, op school of op het werk.

Up-to-date blijven met actualiteiten? Klik hier.

Op haar veertiende werd Aysel Disbudak uitgehuwelijkt. Op haar zestiende opnieuw. Terwijl andere meisjes droomden, vocht zij om te overleven. Ze werd tienermoeder, zorgde alleen voor haar drie kinderen én haar gehandicapte broer. Geweld, armoede en onderdrukking maakten haar leven tot een gevangenis zonder tralies. Toch brak ze niet.

Uit pijn groeide kracht en uit wanhoop een missie. Aysel besloot haar stem te gebruiken voor wie er geen heeft. Ze richtte een zorginstelling op die twintig jaar lang een veilige plek bood aan mensen in kwetsbare posities. Inmiddels is ze adviseur in zorgvastgoed, auteur en werd ze in 2006 uitgeroepen tot Zakenvrouw van het Jaar.

In haar boek (G)een echte Fatima vertelt Aysel openhartig over haar leven tussen twee culturen, over femicide, onrecht en verlies – maar vooral over veerkracht, hoop en vrijheid. De vernieuwde uitgave bevat QR-codes met filmfragmenten die haar verhaal tot leven brengen.

Wat kun je leren van Aysel?

• Dat veerkracht begint waar hoop verdwijnt.
• Dat echte vrijheid pas ontstaat als je durft te kiezen voor jezelf.
• Dat je verleden niet bepaalt wie je wordt – maar hoe je verdergaat.

(G)een echte Fatima is meer dan een levensverhaal, maar een krachtig pleidooi voor gelijkwaardigheid, moed en zelfbeschikking. Een boek dat je stil maakt, maar ook laat opstaan.

📚 Meer weten? Bezoek www.geenechtefatima.nl

Wil je meer boekentips? Klik hier!

Wat doe je als je werkt in een omgeving waar bevelen en discipline de toon zetten, maar jij voelt dat het ook anders kan? Elanor Boekholt-O’Sullivan brak door in een mannenwereld, niet door harder te schreeuwen, maar door aandacht, rust en kwetsbaarheid te laten zien.

Op haar achttiende stapte ze zonder middelbareschooldiploma het leger in. Meer dan 30 jaar later is ze de hoogste vrouw bij Defensie: luitenant-generaal, plaatsvervangend directeur-generaal beleid, en Topvrouw van het Jaar 2023. In haar boek Gewapend met gevoel deelt ze openhartig haar belangrijkste lessen over leiderschap.

Verandering begint voor Elanor niet met strategie, maar met aanwezigheid. Door te blijven staan waar het schuurt, zichtbaar en benaderbaar. Ze gelooft dat kwetsbaarheid geen teken van zwakte is, maar een uitnodiging om samen te leren. En dat onzichtbaar leiderschap – het werk dat niemand ziet maar alles draaiende houdt – vaak de grootste kracht is.

Nieuwsgierigheid in plaats van controle

Wat haar onderscheidt, is haar vermogen om te leiden vanuit nieuwsgierigheid in plaats van controle. Ze stelt vragen, luistert echt en geeft ruimte aan anderen om mee te denken. Ze ontdekte dat echte loyaliteit niet betekent dat je zwijgt, maar dat je verantwoordelijkheid neemt – ook als dat ongemakkelijk is. Zo bouwt ze stap voor stap aan een organisatie waarin verschillen niet worden weggepoetst, maar juist gewaardeerd.

Boekholt-O’Sullivan ziet introversie als een kwaliteit, niet als een beperking. Rust, reflectie en het vermogen om patronen te zien maken een team sterker dan volume of bravoure. ‘Echt leiderschap herken je niet aan het volume van de stem,’ zegt ze, ‘maar aan de manier waarop resultaat wordt bereikt – en blijft bestaan.’

Wie haar hoort spreken, voelt het meteen: dit is iemand die niet past in het systeem, maar het systeem langzaam verandert. Van binnenuit.

Wil je het gehele interview met Elanor lezen op MT/Sprout? Klik hier!

📖 Lees hier onze eerdere #BOEKENTIP over Gewapend met gevoel.

Frans van Leeuwen weet hoe het voelt om vast te lopen in je eigen prestatiedrang. De oprichter van Ik ben de baas had ooit een druk, succesvol leven - tot hij letterlijk stilviel. Een zware burn-out dwong hem om alles opnieuw te bekijken. Zijn conclusie? We nemen onszelf veel te serieus.

Frans groeide op in Culemborg, haalde kattenkwaad uit, belandde in het speciaal onderwijs en bouwde uiteindelijk een bloeiend bedrijf op. Maar ergens onderweg raakte hij het contact met zijn speelse kant kwijt. “Ik wilde het perfecte leven leiden,” vertelde hij in een interview met het AD. “Tot ik mezelf volledig voorbijliep.”

Wat hem er weer bovenop hielp, was iets verrassends simpels: aankloten. “Even niks nuttigs doen. Een grap uithalen. Gewoon wat rommelen in de tuin. Dat soort momenten gaven me lucht.”

Volgens Frans presteren we allemaal te veel. “We trainen, we plannen, we willen beter zijn, maar vergeten dat ontspanning óók productief is. Juist als je even niets moet, ontstaan de beste ideeën.”

Zijn motto?
"Laat het los om in alles te presteren en neem jezelf niet zo serieus."

Met humor en zelfspot vertelt hij in zijn boek Aankloten: kloot jezelf succesvol over zijn lessen, blunders en inzichten. Het is een pleidooi om meer te spelen, meer te lachen – en te accepteren dat het leven niet perfect hoeft te zijn.

Lees hier de #BOEKENTIP over zijn boek Aankloten en ontdek hoe aankloten jouw nieuwe superkracht kan worden.

Altijd bezig met beter worden, harder werken en doelen halen? Dan is Aankloten precies het boek dat je nodig hebt! Business coach Frans van Leeuwen laat zien waarom ontspanning, humor en falen minstens zo belangrijk zijn als succes.

Na zijn eigen zware burn-out ontdekte hij dat juist ‘aanrommelen’ hem weer energie gaf. In zijn boek Aankloten: kloot jezelf succesvol deelt hij zijn ervaringen, interviews met andere succesvolle 'aankloters' en verhalen van historische figuren die ook vooral níét alles onder controle hadden.

Frans leert je:

• waarom presteren je niet altijd verder brengt,
• hoe je door te ‘aankloten’ juist creatiever en succesvoller wordt,
• hoe je balans vindt tussen inspanning en ontspanning,
• en hoe vijf simpele aanklootregels je helpen om weer plezier te krijgen in wat je doet.

Een nuchter, geestig en verfrissend boek dat afrekent met prestatiedwang. Want soms bereik je meer door even helemaal niks te moeten.

Lees ook dit artikel over Frans van Leeuwen waarin we zijn lessen op een rijtje zetten: wat leerde hij zelf van 'aankloten' en hoe veranderde dat zijn leven?

📌 Wil je meer boekentips? Klik hier!

Wat betekent het om écht ergens thuis te zijn? In zijn openhartige autobiografie Thuis blikt Ahmed Aboutaleb (1961) terug op zijn bijzondere levensverhaal – van zijn jeugd in Marokko tot zijn jaren als burgemeester van Rotterdam.

Als vijftienjarige komt hij naar Nederland met één duidelijk doel: meedoen. Hij leert de taal, werkt hard, en bouwt stap voor stap aan een toekomst. Van lts-leerling tot journalist, van ambtenaar tot staatssecretaris, en uiteindelijk burgemeester: zijn pad is er één van doorzettingsvermogen, geloof in gelijke kansen en dienstbaarheid aan de samenleving.

Aboutaleb vertelt niet alleen over de hoogtepunten, maar ook over de momenten van twijfel, kritiek en strijd. Juist daarin schuilt zijn kracht: een oprechte zoektocht naar verbinding, rechtvaardigheid en wat het betekent om samen een ‘wij-samenleving’ te vormen.

Thuis is een inspirerende autobiografie van een man die bruggen bouwt tussen werelden – en laat zien dat ‘thuis’ niet altijd een plek is, maar een houding.

🎧 Luister ook naar het mooie interview met Aboutaleb in gesprek met Ellen Deckwitz in de podcast Nooit Meer Slapen: Ahmed Aboutaleb – bestuurder en politicus.

Wil je meer boekentips? Klik hier!

Misschien herken je het wel: je zegt altijd ‘ja’, neemt zonder aarzelen extra werk op je schouders en staat voortdurend klaar voor anderen. Het voelt sociaal, loyaal en behulpzaam – maar ondertussen loop je zelf steeds verder leeg. Pleasen klinkt onschuldig, maar de gevolgen zijn dat allerminst. MT/Sprout publiceerde recentelijk een artikel over de gevolgen van dit gedrag.

Wat is pleasen eigenlijk?

Pleasers hebben vaak een aangeboren talent voor empathie en hulpvaardigheid. Dat zijn mooie eigenschappen, maar zodra je ze structureel tegen jezelf keert, kunnen ze een valkuil worden. Je agenda raakt overvol, je batterij laadt niet meer op en je loopt constant achter de feiten aan. Uiteindelijk kun je er doodmoe, chagrijnig of zelfs ziek van worden.

Arbeids- en gezondheidspsycholoog Saskia de Bel ziet in haar praktijk dat wel zeven op de tien mensen zichzelf in meer of mindere mate herkennen als pleaser. Vaak omdat ze bang zijn om afgewezen te worden of anderen teleur te stellen. Ze noemt het ook wel de ‘u-vraagt-wij-draaien-houding’: altijd klaarstaan, ongeacht je eigen behoefte.

Slavendrijver van jezelf

Maar wat maakt pleasen zo uitputtend? Pleasers vullen voortdurend in wat anderen zouden willen en leggen de lat voor zichzelf extreem hoog. Je bent streng voor jezelf, vindt al snel dat je tekortschiet en gaat nog harder je best doen. Voor je het weet ben je een slavendrijver van jezelf geworden.

Het goede nieuws: pleasen is aangeleerd gedrag, en je kunt het dus ook 'ontleren'. Door stil te staan bij wat jij wilt, vaker ‘nee’ te zeggen en je eigen grenzen te bewaken, pak je stukje bij beetje de regie terug.

Evenwichtskunstenaar worden

Saskia de Bel spreekt van evenwichtskunstenaars: mensen die hun eigen wensen en gevoelens serieus nemen, zich durven uitspreken en tegelijk ook ruimte laten voor anderen. Het ontwikkelen van die balans is een proces – alsof je een spier traint. Hoe vaker je oefent, hoe natuurlijker het wordt.

Praktische tips om vandaag nog mee te beginnen:

• Neem een pauze voor je antwoord geeft en vraag jezelf af: wil ik dit of moet dit?
• Zeg vaker: “Mag ik daar later op terugkomen?” – zo koop je tijd en heb je meer ruimte om te reflecteren of je echt iets wil doen.
• Geef korte, duidelijke grenzen aan, zonder sorry te zeggen.

Meer lezen?

Wil je dieper ingaan op dit thema en leren hoe je stap voor stap stopt met pleasen? Lees dan onze #BOEKENTIP over De perfecte pleaser van Saskia de Bel.

Ben jij altijd bezig om het anderen naar de zin te maken, verantwoordelijkheden op je te nemen en aardig gevonden te willen worden? In De perfecte pleaser legt arbeids- en gezondheidspsycholoog Saskia de Bel uit waarom pleasen zo uitputtend kan zijn en hoe je ermee stopt.

Pleasen lijkt soms onschuldig, maar wie altijd automatisch ‘ja’ zegt, betaalt daar vaak een hoge prijs voor: een propvolle agenda, stress en een batterij die niet meer oplaadt. Saskia laat zien dat pleasen geen aangeboren eigenschap is, maar aangeleerd gedrag dat je stap voor stap kunt afleren. Ze leert je grenzen stellen, jezelf ‘ondertitelen’ en op een respectvolle manier nee zeggen. Zo ontwikkel je meer persoonlijke autonomie en kun je een evenwichtskunstenaar worden; iemand die goed voor zichzelf zorgt, grenzen stelt en ruimte laat voor de ander.

Saskia biedt een concrete methode om jezelf beter te begrijpen en om te leren meer vanuit je eigen kracht te leven. Daarbij gebruikt ze vier herkenbare gedragstypen - de pleaser, solist, bulldozer en klager - en geeft ze handvatten om patronen te doorbreken.

In dit boek legt de psycholoog uit hoe je:

• kunt ontdekken welk gedragstype jij (en anderen) vooral vertonen,
• leert om gedachtepatronen om te buigen,
• onterechte (negatieve) emoties kunt herkennen en neutraliseren,
• met praktische methodes meer jezelf kunt zijn

Kortom, een inspirerend boek voor iedereen die merkt dat het zorgen voor anderen soms ten koste gaat van zichzelf!

📌 Wil je meer weten over pleasen en waarom het zo moeilijk is om ermee te stoppen? Lees hier meer: https://waaromdoejewatjedoet.nl/altijd-ja-zeggen-put-je-uit-stop-met-pleasen/

Meer boekentips? Klik hier.